Presentatie nieuw ontwerp Holocaust namenmonument Nederland

0
92
Mass Grave in Bergen-Belsen camp
Mass Grave in Bergen-Belsen camp

Het Nederlandse Auschwitz Comité heeft samen met de wereldberoemde Amerikaanse, Pools-Joodse architect Daniel Libeskind op 16 december 2016 het nieuwe ontwerp voor het Holocaust Namenmonument Nederland gepresenteerd. Dit nationale monument komt – meer dan 70 jaar na afloop van de Tweede Wereldoorlog! – in het hart van het Joods Kwartier in Amsterdam, daar waar het zich heeft afgespeeld.

Het zal het eerste gedenkteken zijn met al de namen van de 102.000 Joden en 220 Roma en Sinti die in de oorlog zijn vermoord. Het komt te staan aan de Weesperstraat, ter hoogte van de Hermitage/Protestantse Diaconie, en in de nabijheid van belangrijke Joodse culturele instituties als de Portugese Synagoge en het Joods Historisch Museum.

Het monument omvat vier Hebreeuwse letters die samen het woord weergeven, dat ‘In herinnering aan’ betekent. Als bezoekers de gedenkplaats binnenkomen treden zij een labyrint van gangen tegemoet met aan beide zijden twee meter hoge bakstenen muren die de boodschap ‘In herinnering aan’ dragen. Op elk van de 102.000 stenen wordt een naam, geboortedatum en de leeftijd bij overlijden gegraveerd, zodanig dat de namen van de slachtoffers aanraakbaar zijn. De muren met namen dragen vier objecten van spiegelend roestvrijstaal.

Het gebruik van bakstenen is alomtegenwoordig in Nederland en in de steden van West-Europa. De stenen in combinatie met de sterk reflecterende geometrische vormen van de stalen letters, leggen een verbinding tussen het Amsterdams verleden en het Amsterdams heden. Op de plek waar de bakstenen muren en de metalen vormen elkaar kruisen, is er een smalle leegte waardoor het lijkt dat de stalen letters zweven. Dat staat symbool voor de onderbreking in de geschiedenis en cultuur van het Nederlandse volk.

Het Nederlands Auschwitz Comité heeft architectenbureau Rijnboutt geselecteerd als coördinerend en uitvoerend architect. Gezamenlijk met adviseurs en specialisten zullen zij het ontwerp van Libeskind uitwerken voor de benodigde vergunningen en realisatie. In dit traject blijft Libeskind de hoofdontwerper. Rijnboutt is zeer verheugd om mee te mogen werken aan dit belangrijke monument.

Rijksbouwmeester Floris Alkemade is als onafhankelijke adviseur bereid het bestuur van het Nederlands Auschwitz Comité en het ontwerpteam van advies te voorzien over de verdere uitwerking van het ontwerp van het Holocaust Namenmonument Nederland.

De oplevering van de bouw van het Nationale Holocaust Namenmonument staat gepland voor begin 2018. De mogelijkheden voor het publiceren van een boek en documentaire worden momenteel verkend.

Het monument wordt voor een belangrijk deel gefinancierd door het publiek de mogelijkheid te bieden namen te adopteren. Het Nederlands Auschwitz Comité is daarnaast actief bezig met het werven van fondsen voor het monument. Namen adopteren of op een andere manier steunen, kan onder andere via de website: www.namenmonument.nl.

QUOTES
“Voor nabestaanden is het van onschatbare waarde een plaats te hebben waar zij hun familieleden kunnen herdenken. Zo worden de namen van de slachtoffers van de Holocaust aan de vergetelheid onttrokken. Het monument heeft bovendien de functie van trait d’union tussen verleden, heden en vooral toekomst.”
“Herdenken is niet alleen voor hen die zich de oorlog kunnen herinneren. Het is juist ook voor hen die de oorlog niet hebben meegemaakt. Voor de kinderen van hen die het meemaakten, voor hun kleinkinderen en voor de volgende generaties. Bovendien draagt het monument bij aan het historisch besef waar oorlogen toe kunnen leiden en vormt het een aansporing voor reflectie en educatie over de Tweede Wereldoorlog”, aldus Jacques Grishaver, voorzitter van het Auschwitz Comité.

“Van alle Westeuropese landen verloor Nederland procentueel gezien het grootste deel van zijn Joodse bevolking als gevolg van de Holocaust. Het Namenmonument zal het eerste zijn met alle namen van Nederlandse slachtoffers van de Holocaust. Als een kind van overlevenden van de Holocaust, was het voor mij enorm belangrijk om een bijdrage te leveren aan dit betekenisvolle project. Ik hoop dat het monument voor de inwoners van Nederland en daarbuiten een gedenkplaats voor bezinning en reflectie zal zijn”, aldus Daniel Libeskind.

ACHTERGRONDINFORMATIE

Over de locatie Weesperstraat
De locatie aan de Weesperstraat is gelegen in de oostelijke binnenstad van Amsterdam, dichtbij het Jonas Daniël Meijerplein, aan de rand van de Plantage- en Weesperbuurt. De geschiedenis van deze buurt is sterk verbonden met de geschiedenis van het Amsterdamse Jodendom. Op loopafstand van deze locatie bevinden zich monumenten en bijzondere gebouwen die elk op een eigen manier een onderdeel van de Joodse geschiedenis belichten. De Weesperstraat was voor de Tweede Wereldoorlog nagenoeg honderd procent Joods bewoond.

Over het Nederlands Auschwitz Comité
Drie woorden, ‘Nooit meer Auschwitz’, geven kernachtig weer waar het Nederlands Auschwitz Comité voor staat. Wat tijdens de Tweede Wereldoorlog in Auschwitz en andere vernietigingskampen is gebeurd, mag zich nooit meer herhalen. Daarom is het zo belangrijk die gruwelijke gebeurtenissen te blijven herdenken en de kennis daarover door te geven aan volgende generaties. En om waakzaam te zijn tegen discriminatie en grove schendingen van mensenrechten.

Sinds de oprichting in 1956 streeft het Auschwitz Comité met veel energie deze doelen na. De jaarlijkse Nationale Holocaustherdenking, de Nooit Meer Auschwitz-lezing en de reizen naar de voormalige vernietigingskampen in Polen zijn enkele voorbeelden van de vele activiteiten die het comité ontplooit. Aan de lezing is de Nooit Meer Auschwitz Award verbonden, vernoemd naar oprichtster en erevoorzitter Annetje Fels-Kupferschmidt. Enkele winnaars van deze award waren Simone Veil, Jorge Semprún, Daniel Libeskind, Beate Klarsfeld, Roméo Dellaire en Timothy Snyder.
www.auschwitz.nl

Over Studio Libeskind
Studio Libeskind is een internationaal architectenbureau met een hoofdkantoor in New York City. De Studio is betrokken bij het ontwerpen en realiseren van een divers scala aan stedelijke, culturele en commerciële projecten, op internationaal niveau. De studio heeft gebouwen ontworpen die variëren van musea concertzalen tot congrescentra, universiteiten, hotels, winkelcentra en woontorens.
Daniel Libeskind en zijn partner Nina Libeskind vestigden Studio Daniel Libeskind in Berlijn, in 1989 nadat het de competitie om het Joods Museum Berlijn te bouwen, had gewonnen. In februari 2003, verhuisde het hoofdkantoor van Berlijn naar New York City, waar Studio Daniel Libeskind was geselecteerd om mede het masterplan voor de herontwikkeling van het World Trade Center te ontwikkelen. www.libeskind.com

Over Rijnboutt
Rijnboutt ontwerpt en adviseert in de volledige breedte van de ruimtelijke opgave. We werken op alle schaalniveaus, van interieur tot openbare ruimte, van gebouw tot stedelijk project. Wij maken de complexe stedelijke vraagstukken van de toekomst doelgericht eenvoudig en overzichtelijk. Door een integraal oplossingsgericht proces weten we snel in een open samenwerking tot uitgesproken resultaat te komen. Rijnboutt werkt met een multidisciplinair team van ruim 60 mensen. Door engagement, kennis en ervaring is Rijnboutt in staat om mensen te binden en talent te stapelen. Architectuur, Stedenbouw, Landschap en Strategie: www.rijnboutt.nl